Xuất khẩu dệt may, thủy sản: Doanh thu tăng, lợi nhuận chưa đồng đều
Mùa cao điểm cuối năm tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu dệt may và thủy sản. Tuy nhiên, khi giá nguyên liệu, chi phí logistics và rào cản thương mại vẫn hiện hữu, bài toán của doanh nghiệp không chỉ là tăng đơn hàng mà còn phải bảo toàn biên lợi nhuận và duy trì sức cạnh tranh trong năm 2027.
Đơn hàng cải thiện, áp lực chi phí vẫn hiện hữu
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 1.010,55 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, tăng 27,5%. Dệt may đạt 33,74 tỷ USD, tăng 2,2%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 15,01 tỷ USD, tăng 6,8%; thủy sản đạt 10,36 tỷ USD, tăng 10,9%.
Quý IV thường là mùa cao điểm tiêu thụ thủy sản tại Mỹ, EU, Trung Quốc và Nhật Bản. Các dịp lễ Giáng sinh, năm mới và Tết Nguyên đán cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp đẩy mạnh giao hàng. Tuy nhiên, cơ hội tăng doanh thu đi kèm áp lực về giá nguyên liệu, logistics và yêu cầu ngày càng cao từ thị trường nhập khẩu.
Ở ngành dệt may, Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại TNG (mã TNG) ghi nhận doanh thu tháng 10 đạt 903 tỷ đồng, tăng 51,6% so với cùng kỳ. Lũy kế 10 tháng, doanh thu đạt 8.998 tỷ đồng, tăng 23,8%, hoàn thành 94,7% kế hoạch năm.
Doanh nghiệp dệt may đón cơ hội gia tăng đơn hàng trong mùa cao điểm cuối năm, nhưng vẫn chịu sức ép về giá gia công và chi phí đầu vào.
Theo Công ty Chứng khoán Vietcombank, TNG có cơ hội hưởng lợi tại EU khi một số nhãn hàng giảm dần tỷ trọng nhập khẩu từ Bangladesh do bất ổn năng lượng và rủi ro liên quan đến cơ chế ưu đãi thương mại. Dù vậy, biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp chưa có nhiều dư địa cải thiện do sức mua phục hồi chưa đồng đều, trong khi các nhãn hàng vẫn kiểm soát chặt giá mua và đơn giá gia công.
Tại Công ty cổ phần May Sông Hồng (mã MSH), doanh thu 9 tháng đạt 4.328,6 tỷ đồng, tăng 4,3%; lợi nhuận gộp đạt 936,9 tỷ đồng, tăng 10,3%. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 480,9 tỷ đồng, tăng 2,8%. Trong khi đó, Công ty cổ phần Dệt may - Đầu tư - Thương mại Thành Công (mã TCM) đạt doanh thu 2.968 tỷ đồng, tăng 6,5%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 28%, còn 160,6 tỷ đồng.
Những kết quả trái chiều cho thấy tăng trưởng doanh thu chưa đủ bảo đảm hiệu quả kinh doanh. Khi chi phí đầu vào và logistics duy trì ở mức cao, khả năng đàm phán giá bán hạn chế, phần lợi nhuận giữ lại của doanh nghiệp có thể bị thu hẹp.
Thủy sản: Cơ hội cuối năm đi cùng rủi ro thị trường
Với ngành thủy sản, Công ty cổ phần Thực phẩm Sao Ta (mã FMC) xác định tháng 11 là giai đoạn nước rút để hoàn tất đơn hàng phục vụ Giáng sinh và năm mới. Trong tháng 10, sản lượng tôm thành phẩm đạt 2.377 tấn, giảm 8% so với cùng kỳ; sản lượng tiêu thụ đạt 2.251 tấn, tăng gần 5%. Doanh số chung đạt 27,38 triệu USD, tăng hơn 6%.
Doanh nghiệp đang tập trung gia tăng giá trị sản phẩm, đồng thời phát triển vùng nuôi Xuân Phú và Vĩnh Thuận nhằm chủ động nguồn nguyên liệu. Đây là hướng đi giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và đáp ứng yêu cầu sản xuất trái vụ.
Trong khi đó, Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (mã VHC) đạt doanh thu 9 tháng năm 2026 là 9.763,7 tỷ đồng, tăng 4,5%, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 16%, còn 1.013,1 tỷ đồng. Theo Mirae Asset, nguyên nhân chủ yếu là giá cá nguyên liệu tăng và doanh nghiệp không còn ghi nhận khoản lãi tỷ giá như cùng kỳ.
Tại Công ty cổ phần Nam Việt (mã ANV), giá cá tra nguyên liệu cao tiếp tục gây áp lực lên giá vốn. Mirae Asset dự phóng lợi nhuận sau thuế năm 2026 của ANV đạt 742,3 tỷ đồng, giảm 25,7% so với năm trước. Triển vọng năm 2027 còn đối mặt thách thức khi mức thuế chống bán phá giá trong kỳ rà soát POR21 tại Mỹ tăng từ 0 USD/kg lên 0,84 USD/kg.
Ở chiều tích cực, Công ty cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (mã MPC) ghi nhận lợi nhuận quý III/2026 đạt 135,7 tỷ đồng, tăng 84% so với cùng kỳ. Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 7.046 tỷ đồng, tăng 24,3%; lợi nhuận sau thuế đạt 461 tỷ đồng, tăng 129%.
Bên cạnh chi phí, rào cản thương mại cũng là yếu tố doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý. Việc chuẩn hóa dữ liệu, hồ sơ truy xuất từ vùng nuôi, con giống, thức ăn đến chế biến và xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng khi đối mặt với các cuộc điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp.
Mùa cao điểm cuối năm tạo thêm dư địa tăng trưởng cho dệt may và thủy sản, nhưng kết quả kinh doanh sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa đơn hàng thành lợi nhuận. Chủ động nguyên liệu, kiểm soát chi phí, nâng tỷ trọng chế biến sâu và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường sẽ là những yếu tố quyết định sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong năm 2027.
Nam Sơn