Dịch chuyển chuỗi cung ứng dệt may Mỹ: Indonesia và Campuchia bứt phá, Trung Quốc mất vị thế
Bản đồ nguồn cung dệt may của Hoa Kỳ đang chứng kiến những thay đổi mang tính cấu trúc sâu sắc. Theo số liệu thống kê mới nhất từ Cơ quan Dệt may và Giày dép Mỹ (OTEXA) cho giai đoạn 5 tháng đầu năm 2026, dòng dịch chuyển đơn hàng may mặc từ các thị trường truyền thống sang các quốc gia Đông Nam Á đang diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết, dẫn đầu bởi hai cái tên: Campuchia và Indonesia
Sự bứt phá này không chỉ tái định hình thị phần của các quốc gia xuất khẩu mà còn phản ánh sự thay đổi lớn trong tư duy quản trị rủi ro của các thương hiệu bán lẻ Mỹ.
1. Toàn cảnh thị trường nhập khẩu dệt may Mỹ 5 tháng đầu năm 2026
Theo báo cáo từ OTEXA, tổng kim ngạch nhập khẩu hàng may mặc của Hoa Kỳ trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 5 năm 2026 ghi nhận mức giảm nhẹ khoảng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, đạt tổng trị giá xấp xỉ 28,15 tỷ USD.
Mặc dù nhu cầu tiêu thụ chung của thị trường Mỹ có phần chững lại, sự phân tách dòng vốn và đơn hàng bên dưới bề mặt thị trường lại diễn ra vô cùng khốc liệt:
-
Campuchia – Ngôi sao tăng trưởng nhanh nhất: Quốc gia này ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng nhất toàn cầu với mức tăng gần 15% về mặt giá trị và bùng nổ hơn 25% về mặt sản lượng (khối lượng).
-
Indonesia – Sự trỗi dậy mạnh mẽ: Theo sát Campuchia, Indonesia khẳng định vị thế vững chắc với giá trị xuất khẩu tăng trưởng 7,6% và sản lượng tăng mạnh vượt mức 20%.
-
Việt Nam – Giữ vững ngôi vương: Là nhà cung cấp hàng đầu của Mỹ ngoài khu vực, Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định với kim ngạch xuất khẩu tăng 3,1% đạt mức 5,69 tỷ USD, đi kèm với mức tăng trưởng sản lượng dương.
2. Sự thoái lui của các "Cựu vương" truyền thống
Trái ngược hoàn toàn với gam màu tươi sáng của nhóm quốc gia Đông Nam Á, các trung tâm xuất khẩu dệt may lâu đời lại đang phải đối mặt với làn sóng sụt giảm đơn hàng nghiêm trọng từ Mỹ:
| Quốc gia xuất khẩu |
Tốc độ tăng trưởng giá trị (YoY) |
Tác động lên chuỗi cung ứng |
| Trung Quốc |
Giảm 11,4% |
Sản lượng xuất khẩu giảm mạnh gần 12%. Đơn hàng liên tục dịch chuyển sang các nước lân cận do áp lực thuế quan và rào cản kiểm soát pháp lý. |
| Ấn Độ |
Giảm 11,1% |
Mất lợi thế cạnh tranh trong ngắn hạn tại phân khúc hàng may mặc phổ thông vào tay Campuchia và Indonesia. |
| Bangladesh |
Giảm 8,8% |
Kim ngạch xuất khẩu giảm xuống còn 2,82 tỷ USD, với khối lượng vận chuyển giảm xuống mức 0,86 tỷ mét vuông tương đương (SME). |
3. Bản chất của sự dịch chuyển: Không chỉ là bài toán chi phí nhân công
Việc dòng đơn hàng đổ dồn về Campuchia và Indonesia thay vì ở lại Trung Quốc – nơi vốn đang áp dụng chiến lược giảm giá sàn xuống mức kỷ lục – chứng minh rằng giá cả không còn là thước đo duy nhất để các nhà mua hàng Mỹ lựa chọn đối tác cung ứng.
Sự dịch chuyển này được thúc đẩy bởi chiến lược tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn diện của các doanh nghiệp Mỹ:
-
Đa dạng hóa địa lý (Geographic Diversification): Các nhà bán lẻ Mỹ đang thực thi chiến lược giảm phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Quốc nhằm phòng ngừa các rủi ro địa chính trị tiềm ẩn.
-
Ưu tiên tính rõ ràng và tuân thủ (Compliance over Cost): Việc Mỹ thắt chặt các quy định pháp lý về nguồn gốc xuất xứ nguyên vật liệu và tiêu chuẩn lao động buộc các thương hiệu phải lựa chọn những quốc gia có chuỗi cung ứng minh bạch và dễ kiểm chứng hơn.
-
Chiến lược tối ưu hóa linh hoạt: Campuchia và Indonesia không chỉ cạnh tranh bằng chi phí nhân công hợp lý mà còn nhờ vào những cải cách lớn trong việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm dệt may và nâng cao năng lực logistics phục vụ xuất khẩu.
Lời kết
Số liệu 5 tháng đầu năm 2026 của OTEXA là minh chứng rõ ràng cho thấy cục diện ngành dệt may toàn cầu đang được chia lại bài. Sự bứt phá mạnh mẽ của Campuchia và Indonesia, cùng vị thế ổn định của Việt Nam đang biến Đông Nam Á trở thành thỏi nam châm thu hút dòng vốn dệt may lớn nhất thế giới.
Đối với các quốc gia trong khu vực, thách thức tiếp theo không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận đơn hàng, mà phải nhanh chóng nâng cấp công nghệ, chuyển đổi xanh và tự chủ nguồn cung nguyên phụ liệu để duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.